Bosnië-Herzegovina
Begrenzing in de app: 80 km/h.
Snelheid
80 km/h overal, de autosnelweg inbegrepen, voor motorna vozila koja vuku prikolicu za stanovanje (karavan) ili laku prikolicu. Het punt noemt de caravan met dat woord, mist de autosnelweguitzondering en eist geen snelheidsplaat achterop — de plaatplicht somt alleen de punten 1), 3) en 4) op. Zonder aanhangwagen geldt чл. 44: 130 autosnelweg, 100 autoweg en snelweg, 80 overige weg, 50 binnen de bebouwde kom.
Bron. Zakon o osnovama sigurnosti saobraćaja na putevima u BiH, "Službeni glasnik BiH" 6/06, чл. 46 ст. (1) т. 2). Er bestaat geen geconsolideerde lezing; de hele wijzigingsketen tot en met 35/26 van 2026-05-19 is akte voor akte gelezen op sluzbenilist.ba. De 50 binnen de bebouwde kom komt uit 48/10 чл. 14 en is de enige wijziging die чл. 44 of 46 geraakt heeft
Afmetingen — punt c) en punt d), en het verschil ertussen
Bosnië-Herzegovina bouwt zijn maten in twee stappen op, als Roemenië en Servië. Zakon o osnovama sigurnosti saobraćaja na putevima u Bosni i Hercegovini (ZOSPC) чл. 203 zegt dat voertuigen in het verkeer aan de voorgeschreven voorwaarden inzake afmetingen, totaalgewicht en aslast moeten voldoen, dat een voertuig dat dat niet doet alleen mag rijden met vergunning van het bevoegde ministerie, en dat de minister de nadere voorschriften geeft. De getallen staan in Pravilnik o dimenzijama, ukupnoj masi i osovinskom opterećenju vozila, o uređajima i opremi koju moraju imati vozila i o osnovnim uvjetima koje moraju ispunjavati uređaji i oprema u saobraćaju na putovima, gegeven door de minister van communicatie en vervoer op grond van чл. 203 ст. 3 juncto чл. 252, in samenwerking met de ministeries van binnenlandse zaken van de entiteiten en de politie van het district Brčko.
Bronnen. De wet: "Službeni glasnik BiH" 6/06, gelezen in de Kroatische lezing via de Wayback-kopie van mkt.gov.ba. De oorspronkelijke lezing van het voorschrift 23/07: mup.ks.gov.ba/node/258471 en mervik.ba, twee onafhankelijke kopieën die byte-identiek bleken. De wijziging 54/07 van mervik.ba, en 101/12, 26/19, 83/20 alsmede de wetswijzigingen 89/17, 46/23, 88/23 en 35/26 uit de eigen databank van het bekendmakingsorgaan sluzbenilist.ba. Alles gelezen 2026-08-08.
Geen van beide regelingen bestaat in geconsolideerde lezing. Het voorschrift is vier keer gewijzigd — 23/07 → 54/07 → 101/12 → 26/19 → 83/20 — en de wet elf keer: 6/06, 75/06, 44/07, 84/09, 48/10, 18/13, 8/17, 89/17, 9/18, 46/23, 88/23 en 35/26 — waarbij 46/23 bovendien twee verschillende wijzigingswetten bevat die op dezelfde dag zijn aangenomen, de ene over чл. 235 en de andere over чл. 238. Elke wijzigingsakte is afzonderlijk gelezen en gelegd tegen de artikelen die de maten en de snelheden dragen. De uitkomst van die doorloop staat onder de tabel, want die beslist welke getallen gelden.
| Afmeting | Bosnië-Herzegovina | Wetsartikel |
|---|---|---|
| Breedte, auto en caravan | 2,55 m | Pravilnik чл. 6 ст. (1) a) |
| Hoogte | 4 m | Pravilnik чл. 7 ст. (1) |
| Lengte, voertuig | 12,00 m | Pravilnik чл. 5 ст. (1) a) |
| Lengte, samenstel | 18,00 m | Pravilnik чл. 5 ст. (2) c) |
De 18,00 m van het samenstel is het tweede geval van de Duitse constructie in dit document, en het duidelijkste. Чл. 5 ст. (2) verdeelt de voertuigcombinaties over vier punten, precies zoals de StVZO Abs. 4 over zijn nummers verdeelt. Punt c) neemt
skupovi vozila (motorna vozila sa jednom ili dvije prikolice) izuzev skupova vozila pod tačkom 4. ovog stava 18,00 m
— voertuigcombinaties, motorvoertuigen met een of twee aanhangwagens, behalve die onder punt vier van hetzelfde lid. Punt d), dus het vierde, is het punt dat 18,75 geeft:
skupovi vozila koji se sastoje iz motornog vozila i jedne prikolice za prijevoz tereta, pri čemu djelimične dužine ne smiju prekoračiti […] 18,75 m
Een motorvoertuig en één aanhangwagen voor goederenvervoer, en alleen als de deelmaten van 15,65 m respectievelijk 16,40 m tussen de uiterste punten van de laadruimten gehaald worden. Een caravan is geen prikolica za prijevoz tereta en heeft geen laadruimte om die deelmaten aan te meten. Ze valt dus onder punt c), en het samenstel mag 18,00 m zijn. Dat is precies dezelfde verdeling als de Duitse StVZO § 32 Abs. 4 Nr. 3 a) tegen Nr. 4, en ze geeft hetzelfde antwoord: de 18,75 die als "de EU-maat" rondgaat, is in beide landen voorbehouden aan de vrachtwagen met aanhangwagen. Bosnië-Herzegovina wordt daarmee het derde land in de tabel op 18,00, samen met Duitsland en Nederland — maar pas het tweede dat er op de Duitse manier komt. Nederland komt bij hetzelfde getal uit via het tegendeel: art. 5.18.11 lid 7 heeft een eigen punt dat uitdrukkelijk over een personenauto […] en aanhangwagen gaat. Duitsland en Bosnië-Herzegovina schrijven in plaats daarvan een algemeen punt en breken de goederenaanhangwagen daaruit los, zodat de personenauto met caravan in de hoofdregel achterblijft. Twee wegen, dezelfde meter.
De puntverwijzing is overigens een schrijffout in het origineel: het lid heeft de punten a)–d), niet 1–4, dus "tačkom 4." moet als punt d) gelezen worden. Dat is de enige lezing die het lid zin geeft, want d) zou anders zonder uitzondering onbruikbaar zijn.
De reikwijdtevraag wordt hier met zoveel woorden beantwoord, en voor buitenlandse voertuigen in een eigen artikel. ZOSPC чл. 204 zegt:
Motorna i priključna vozila registrirana u inozemstvu mogu sudjelovati u prometu na teritoriju Bosne i Hercegovine ako imaju ispravne uređaje i opremu, propisanu valjanom međunarodnom Konvencijom o cestovnom prometu, a glede dimenzija, najveće dopuštene mase i osovinskog opterećenja — ako ispunjavaju uvjete propisane za motorna i priključna vozila registrirana u Bosni i Hercegovini.
In het buitenland geregistreerde voertuigen mogen aan het verkeer deelnemen als ze inzake afmetingen, totaalgewicht en aslast voldoen aan de voorwaarden die gelden voor in Bosnië-Herzegovina geregistreerde voertuigen. Dat is het zuiverste antwoord op de reikwijdtevraag in het hele document: geen ander land schrijft met zoveel woorden uit dat de maten van de buitenlandse weggebruiker aan de getallen van het gastland gemeten worden. Op dezelfde manier is de eigen uitzondering van het voorschrift uitdrukkelijk en smal — чл. 5 ст. (9), чл. 6 en чл. 7 ст. (4) zonderen elk voor zich de strijdkrachten van BiH uit en politievoertuigen van zeer nauw gespecialiseerd gebruik. De personenauto met caravan wordt nooit als uitgezonderd genoemd, om de eenvoudige reden dat er niets als uitgezonderd genoemd wordt behalve leger en politie.
De eigen breedtegrens van de auto heeft bestaan en is geschrapt. Чл. 6 ст. (1) had een punt e) dat 2,50 m stelde voor putnička vozila, personenauto's. De wijziging 26/19 чл. 3 luidt in zijn geheel "U članu 6. u stavu (1) tačka e) se briše" — het punt wordt geschrapt. Sindsdien geldt de algemene 2,55 in punt a) ook voor de personenauto. Van de uitzonderingen resteren 3,00 m voor land- en bosbouwvoertuigen en wegonderhoudsvoertuigen, 1,00 m voor een aanhangwagen achter een motorfiets en 2,60 m voor geïsoleerde opbouwen met wanden boven 45 mm. Geen ervan bereikt een samenstel.
De meetwijze is BAS ISO 612, en daarin staat het land alleen in de tabel. De lengte wordt gemeten volgens BAS ISO 612, definicija 6.1 met een uitzonderingslijst van veertien punten, de breedte volgens definicija 6.2 met deuren en ramen gesloten en de wielen recht vooruit en tien uitzonderingen — waaronder douaneverzegelinrichtingen, elastische spatlappen volgens 91/226/EEG, achteruitkijkspiegels, inklapbare treeplanken, hydraulische laadkleppen die ten hoogste 10 mm uitsteken, de uitstulping van de banden op het wegdek en indicatoren voor bandenspanning en bandschade — en de hoogte volgens definicija 6.3, zonder flexibele antennes en met neergelaten stroomafnemers. De hoogteregel heeft bovendien een zin die geen andere regeling in het materiaal heeft: чл. 7 ст. (3) zegt dat voor voertuigen die hun hoogte kunnen wijzigen door een systeem in de assen, bijvoorbeeld luchtvering, met die mogelijkheid tot hoogtewijziging rekening gehouden moet worden. De draaiproef in чл. 5 ст. (8) is die van de EU, uitgedrukt als buitenstraal 12,50 m en een band van ten hoogste 7,20 m.
De snelheid is 80 km/h en geldt overal. ZOSPC чл. 46 ст. (1) т. 2):
na 80 km na sat — za motorna vozila koja vuku prikolicu za stanovanje (karavan) ili laku prikolicu
Tachtig kilometer per uur voor motorvoertuigen die een caravan of een lichte aanhangwagen trekken. Geen autosnelwegvariant, geen verdeling per wegsoort. De wijziging 48/10 чл. 15 heeft чл. 46 grondig herschreven — ze voegde 40 km/h toe voor slepen en trekkers, 20 km/h voor toeristentreintjes en werkmachines, 100 km/h voor bussen op de autosnelweg en veranderde de snelheidsplaat achterop van geel in wit — maar raakte т. 2) niet aan. De plicht om die plaat te voeren somt bovendien nog altijd alleen de punten 1), 3) en 4) op, dus een auto met caravan heeft er geen nodig. De algemene grenzen in чл. 44 zijn door dezelfde wijziging opnieuw gesteld: 50 km/h binnen de bebouwde kom — het was 60 in de oorspronkelijke lezing van de wet — en daarbuiten 130 op de autosnelweg, 100 op de autoweg en de snelweg, 80 op de overige wegen. Voor een samenstel geldt op al die wegen 80, want чл. 46 is de voertuigregel en чл. 44 de wegregel.
Een verse wijziging die de getallen niet raakt maar het gevolg wel. 35/26, aangenomen door het huis van de volkeren op 14 mei 2026 en bekendgemaakt op 19 mei 2026, voert чл. 42a obijesna vožnja in, roekeloos rijden: onder meer meer dan 40 km/h boven de geldende grens binnen de bebouwde kom of meer dan 60 km/h daarbuiten rijden, of rijden met meer dan 1,50 g/kg alcohol. De sanctie in de nieuwe чл. 234b is 2.000–3.000 KM, zes maanden rijverbod en twee strafpunten, en bij herhaling mag het voertuig ter plaatse in beslag genomen worden. Dezelfde wijziging voert чл. 235a in met 200–400 KM voor het gebruik van de mobiele telefoon tijdens het rijden en voor het niet dragen van de gordel. De wijziging raakt чл. 44, 46, 203 noch 204.
Methodenotitie. Bosnië-Herzegovina was de moeilijkst bereikbare bron van het hele document, en het is de moeite waard uit te schrijven waarom. Het officiële bekendmakingsorgaan sluzbenilist.ba heeft een naar onderwerp ingedeelde aktenlijst die zonder inloggen te lezen is, maar de twee akten uit 2007 staan niet in de databank — hun pagina's geven "Ovaj akt nije unešen na bosanskom jeziku" terug en een lege tekst, en hetzelfde gebeurt als je overschakelt naar de Kroatische en de Servische weergave. Het is dus geen betaalmuur maar een gat. De huidige website van het ministerie van vervoer, mkt.gov.ba, heeft zijn regelgevingsarchief in zijn geheel verwijderd, en zijn certificaat is bovendien op een andere domeinnaam uitgegeven. De volledige tekst van de wet overleeft alleen als een PDF in de kopie van de Wayback Machine van de oude site van het ministerie — en die PDF is de oorspronkelijke lezing van 22 december 2005, niet de geldende, wat pas uit zijn eigen slotverwijzing blijkt. Ze lezen zonder de wijzigingsketen te controleren had 60 km/h binnen de bebouwde kom gegeven, een getal dat in 2010 veranderd is. Het grondvoorschrift is in plaats daarvan uit twee van elkaar onafhankelijke registers gehaald — het ministerie van binnenlandse zaken van het kanton Sarajevo en het juridische archief mervik.ba — waarvan de bestanden byte-identiek bleken (MD5 ba9bc7dfcbd2c38a5e89775be76ab272), en dat is de sterkste echtheidscontrole die zonder een officiële uitgever te maken viel. De wijziging 54/07 stond alleen in het laatste, één klik van een link die een zoekmachine teruggegeven had met de bewering dat de akte niet afzonderlijk bestond. De wijzigingen vanaf 2012 hebben daarentegen volledige tekst in de eigen databank van het bekendmakingsorgaan, en daaruit zijn 101/12, 26/19, 83/20, 89/17, 46/23, 88/23 en 35/26 gelezen. Twee technische bijzonderheden voor wie het werk overdoet: de akten zijn afwisselend in het Latijnse en het cyrillische alfabet gezet, zodat een zoekpatroon op član 8/17 volledig mist, en de PDF-tekstextractie die hier gebruikt is verliest de diakritische tekens, wat elke zoekopdracht diakritiektolerant maakt.
